Vurmalı Çalgı Türlerinin Sınıflandırılması

Vurmalı çalgılar birçok farklı kritere göre sınıflandırılabilir. En yaygın sınıflandırılmalarda perküsyon aletlerinin yapısı, etnik kökenleri veya müzik teorisi ve orkestrasyon içerisindeki işlevleri baz alınmıştır. Bazı durumlarda perküsyon aletlerinin frekanslarının ayarlanabilir olması veya olmaması üzerinden de sınıflandırma yapılmıştır. Fakat bu sınıflandırmanın kapsamı tam anlamıyla yeterli değildir. Bunun yerine aşağıda gösterilen 4 farklı görüşe göre yapılmış olan perküsyon aletlerinin sınıflandırılması daha bilgi verici ve kapsayıcı olacaktır.



Sesin Üretilme Şekline Göre Vurmalı Çalgılar

Perküsyon aletleri ile ilgili birçok metinde, sesin nasıl üretildiği, perküsyon aletlerinin sınıflandırılmasında belirleyici olarak kullanılmıştır. Diğer sınıflandırmaların daha çok toplumsal ve tarihi koşulları göz önünde bulundurulduğu düşünülürse, bu sınıflandırma daha bilimseldir. Deneyerek ve gözlemleyerek herhangi bir kişi aşağıdaki 5 farklı kategoriye göre bir müzik aletinin nasıl ses ürettiğini anlayabilir;

I. İdiofon

İdiofonlar tüm yapılarının titreşmesi sonucu ses üretirler.

  • Büyük ziller
  • El zilleri
  • Celesta
  • Çanlar
  • Marimba
  • Gong

II. Membranofon

Membranofonlar üzerlerinde bulunan zarın titreşmesi sonucunda ses üretirler.

  • Her tür davul (Tom-tom, yer davulu, timpani, bongo, konga [ayrıca; darbuka, kös, bendir, zarbık, çember…] …)

III. Kordofon

Telli çalgılar genellikle kordofon olarak biliniriler. Fakat bunarın bazıları aynı zamanda perküsyon aletidir.

  • Piyano
  • Kanun
  • Santur

IV. Aerofon

Üflemeli çalgılar aerofonların genelini oluştururlar. Fakat bu çalgıların bazıları aynı zamanda perküsyon aletidir.

  • Siren
  • Borazan
  • Tabanca

V. Elektrofon

Elektrik sayesinde ses üreten her çalgı bir hoparlöre gereksinim duyar. Hoparlörler titreşimleriyle müzik üreten idiofonlara benzetilebilir. Bu nedenden ötürü elektrofonlar perküsyon ailesinin üyesi konumuna gelirler.

  • Bilgisayarlar
  • MIDI cihazları
  • Teremin


Müzikal İşlevine Göre Vurmalı Çalgılar

İşlevlerine göre sınıflandırılan perküsyon aletlerinde önemli olan nokta, enstrümanların frekanslarının belirlenebilir veya belirlenemez olmasıdır.

I. Belirlenebilir Frekanslılar

  • Timpani
  • Marimba
  • Ksilofon
  • Vibrafon
  • Harp
  • Mızıkalar

II. Belirlenebilir Frekanslı Olmayanlar

  • Ziller
  • Bass davul
  • Tenor davul
  • Düdükler
  • Yer davulu


Gündelik Bilgiye Göre Vurmalı Çalgılar

Gündelik bilgi tarif edilmesi zor bir terimdir. Fakat günümüzde bir çok perküsyon aleti izleyicinin verdiği isimlerle anılmaktadır. Ayrıca çekiç veya bidon gibi objeler günümüzde müzik bestecileri tarafından kullanılmaktadırlar; bu tip objeleri gündelik bilgimizin algıladığı perküsyon aletleri olarak anmak daha uygun olacaktır.

  • Davul seti (Bateri)
  • Tef
  • Ayrıca tüm sonradan perküsyon aleti olarak kullanılmaya başlanmış aletler (metal borular, bir bisiklet tekerindeki teller, süpürgeler, konserve kutuları, bakır kaplar, tencereler, vs.)
   
Bu bölüm bilgilendirme amacıyla hazırlanmış ve Vikipedi, özgür ansiklopedi kaynak olarak kullanılmıştır